Der Preis der Angst
- ShortId
-
25.4846
- Id
-
20254846
- Updated
-
18.02.2026 17:15
- Language
-
de
- Title
-
Der Preis der Angst
- AdditionalIndexing
-
24;04
- 1
-
- PriorityCouncil1
-
Nationalrat
- Texts
-
- <span><p>Artikel 70a der Finanzhaushaltsverordnung (FHV; SR 611.01) sieht vor, dass Währungsrisiken aus Verpflichtungskrediten mit Zahlungen in Fremdwährungen abgesichert werden, wenn die Zahlungen den Gegenwert von 50 Millionen Franken übersteigen, ein Teil der Zahlungen auf die dem Kreditbeschluss folgenden Jahre fällt und die Höhe der jährlichen Zahlungen im Voraus feststeht oder geplant werden kann. Die Absicherung dieser sogenannten «Spezialgeschäfte» erfolgt in der Regel unmittelbar nach der Bewilligung des Verpflichtungskredites durch die Bundesversammlung. </p><p> </p><p>Seit dem Jahr 2005 wurden insgesamt 86 Spezialgeschäfte abgesichert. Die Spezialgeschäfte beruhen grösstenteils auf Verpflichtungskrediten aus den Bereichen Rüstungsbeschaffung (VBS), Entwicklungszusammenarbeit (SECO/DEZA) sowie Bildung und Forschung (SBFI). Von den 86 abgesicherten Spezialgeschäften wurden seit 2005 Zahlungen im Umfang von 7'209 Millionen Euro, 7'483 Millionen US-Dollar, 4'137 Millionen schwedischen Kronen, 674 Millionen norwegischen Kronen sowie 94 Millionen britischen Pfund ausgelöst. </p><p> </p><p>Bei der Absicherung von Währungsrisiken können Opportunitätsgewinne oder -kosten entstehen. Dabei handelt es sich nicht um Gewinne oder Kosten im Sinne einer Erfolgsrechnung, sondern um Gewinne oder Kosten, die hätten entstehen können, wäre keine Absicherung vorgenommen worden. Die EFV kann die in der Interpellation angefragten Datenpunkte nicht in der gewünschten Detailtiefe aufzeigen, verfügt jedoch über aggregierte Daten, um die Opportunitätskosten im Sinne der Interpellation zu berechnen. Die nachfolgenden Tabellen zeigen, aggregiert über sämtliche Spezialgeschäfte und pro Währung, die jährlich ausgelösten Zahlungen (Spalte «Betrag in FW»). Die Tabellen zeigen weiter die zum Absicherungszeitpunkt durchschnittlich erzielten Kassa-Kurse. Diese dienen den Verwaltungseinheiten über die gesamte Laufzeit der Spezialgeschäfte als Fixkurs (Spalte «Fixkurs»). Die für den Bund relevanten Beschaffungskosten (Spalte «Ø Beschaffungskurs») umfassen zusätzlich die erwirtschaftete Zinsdifferenz aus den Termingeschäften. Zur Ermittlung der Opportunitätsgewinne bzw. -kosten sind die Zahlungen zu den durchschnittlichen Tageskursen (Währungskurs zum Zeitpunkt der Zahlungsauslösung) mit den durchschnittlichen Beschaffungskursen zu vergleichen. </p><p> </p><p>Über den Zeitraum 2005 bis 2025 sind durch die Absicherung der Währungsrisiken aus Spezialgeschäften, aggregiert über alle Währungen, Opportunitätskosten im Umfang von rund 274 Millionen Franken bzw. 13 Millionen Franken pro Jahr entstanden. Ein Grossteil dieser Opportunitätskosten resultiert aus abgesicherten Fremdwährungszahlungen in Euro in den Jahren 2010 bis 2012. In dieser Phase verlor die europäische Währung gegenüber dem Schweizer Franken aufgrund der Eurokrise stark an Wert. In Relation zum Zahlungsvolumen über den genannten Zeitraum von total 15'993 Millionen Franken (zu Tageskursen) betragen die Opportunitätskosten rund 1,7 Prozent. Wäre auf eine Absicherung der Währungsrisiken aus Spezialgeschäften verzichtet worden, wären die Ausgaben des Bundes seit 2005 demnach jährlich im Durchschnitt um 13 Millionen Franken tiefer ausgefallen. Diesen Opportunitätskosten steht ein Nutzen für die Verwaltungseinheiten gegenüber in der Form höherer Planungssicherheit und der Vermeidung von Kreditüberschreitungen aufgrund von Wechselkursschwankungen. </p><p> </p><p>Abschliessend kann festgehalten werden, dass gemäss den untenstehenden Daten die strukturelle Aufwertung des Schweizer Frankens auch über längere Zeiträume durch die Zinsdifferenzen und dem damit erzielbaren Erfolg kompensiert wird. </p><p><br></p><table><tbody><tr><td colspan="5"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung EUR</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2005</p></td><td><p>172</p></td><td><p>1.51</p></td><td><p>259</p></td><td colspan="2"><p>1.55</p></td><td colspan="2"><p>266</p></td><td colspan="2"><p>1.51</p></td><td colspan="2"><p>259</p></td><td colspan="2"><p>8</p></td></tr><tr><td><p>2006</p></td><td><p>150</p></td><td><p>1.49</p></td><td><p>223</p></td><td colspan="2"><p>1.57</p></td><td colspan="2"><p>235</p></td><td colspan="2"><p>1.49</p></td><td colspan="2"><p>223</p></td><td colspan="2"><p>12</p></td></tr><tr><td><p>2007</p></td><td><p>150</p></td><td><p>1.54</p></td><td><p>231</p></td><td colspan="2"><p>1.65</p></td><td colspan="2"><p>249</p></td><td colspan="2"><p>1.52</p></td><td colspan="2"><p>229</p></td><td colspan="2"><p>20</p></td></tr><tr><td><p>2008</p></td><td><p>157</p></td><td><p>1.55</p></td><td><p>243</p></td><td colspan="2"><p>1.57</p></td><td colspan="2"><p>247</p></td><td colspan="2"><p>1.52</p></td><td colspan="2"><p>239</p></td><td colspan="2"><p>8</p></td></tr><tr><td><p>2009</p></td><td><p>286</p></td><td><p>1.56</p></td><td><p>446</p></td><td colspan="2"><p>1.52</p></td><td colspan="2"><p>434</p></td><td colspan="2"><p>1.53</p></td><td colspan="2"><p>438</p></td><td colspan="2"><p>-3</p></td></tr><tr><td><p>2010</p></td><td><p>310</p></td><td><p>1.56</p></td><td><p>482</p></td><td colspan="2"><p>1.32</p></td><td colspan="2"><p>409</p></td><td colspan="2"><p>1.53</p></td><td colspan="2"><p>474</p></td><td colspan="2"><p>-65</p></td></tr><tr><td><p>2011</p></td><td><p>394</p></td><td><p>1.52</p></td><td><p>599</p></td><td colspan="2"><p>1.21</p></td><td colspan="2"><p>477</p></td><td colspan="2"><p>1.49</p></td><td colspan="2"><p>588</p></td><td colspan="2"><p>-111</p></td></tr><tr><td><p>2012</p></td><td><p>407</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>582</p></td><td colspan="2"><p>1.20</p></td><td colspan="2"><p>490</p></td><td colspan="2"><p>1.40</p></td><td colspan="2"><p>571</p></td><td colspan="2"><p>-81</p></td></tr><tr><td><p>2013</p></td><td><p>472</p></td><td><p>1.42</p></td><td><p>668</p></td><td colspan="2"><p>1.24</p></td><td colspan="2"><p>584</p></td><td colspan="2"><p>1.39</p></td><td colspan="2"><p>655</p></td><td colspan="2"><p>-71</p></td></tr><tr><td><p>2014</p></td><td><p>219</p></td><td><p>1.25</p></td><td><p>274</p></td><td colspan="2"><p>1.21</p></td><td colspan="2"><p>265</p></td><td colspan="2"><p>1.20</p></td><td colspan="2"><p>264</p></td><td colspan="2"><p>1</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>258</p></td><td><p>1.22</p></td><td><p>314</p></td><td colspan="2"><p>1.06</p></td><td colspan="2"><p>274</p></td><td colspan="2"><p>1.18</p></td><td colspan="2"><p>304</p></td><td colspan="2"><p>-30</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>250</p></td><td><p>1.21</p></td><td><p>301</p></td><td colspan="2"><p>1.08</p></td><td colspan="2"><p>271</p></td><td colspan="2"><p>1.18</p></td><td colspan="2"><p>294</p></td><td colspan="2"><p>-23</p></td></tr><tr><td><p>2017</p></td><td><p>576</p></td><td><p>1.11</p></td><td><p>638</p></td><td colspan="2"><p>1.13</p></td><td colspan="2"><p>650</p></td><td colspan="2"><p>1.09</p></td><td colspan="2"><p>630</p></td><td colspan="2"><p>20</p></td></tr><tr><td><p>2018</p></td><td><p>554</p></td><td><p>1.10</p></td><td><p>611</p></td><td colspan="2"><p>1.15</p></td><td colspan="2"><p>635</p></td><td colspan="2"><p>1.09</p></td><td colspan="2"><p>604</p></td><td colspan="2"><p>30</p></td></tr><tr><td><p>2019</p></td><td><p>560</p></td><td><p>1.10</p></td><td><p>614</p></td><td colspan="2"><p>1.11</p></td><td colspan="2"><p>619</p></td><td colspan="2"><p>1.09</p></td><td colspan="2"><p>608</p></td><td colspan="2"><p>11</p></td></tr><tr><td><p>2020</p></td><td><p>466</p></td><td><p>1.07</p></td><td><p>499</p></td><td colspan="2"><p>1.07</p></td><td colspan="2"><p>500</p></td><td colspan="2"><p>1.06</p></td><td colspan="2"><p>492</p></td><td colspan="2"><p>7</p></td></tr><tr><td><p>2021</p></td><td><p>236</p></td><td><p>1.08</p></td><td><p>254</p></td><td colspan="2"><p>1.08</p></td><td colspan="2"><p>255</p></td><td colspan="2"><p>1.07</p></td><td colspan="2"><p>251</p></td><td colspan="2"><p>3</p></td></tr><tr><td><p>2022</p></td><td><p>176</p></td><td><p>1.08</p></td><td><p>190</p></td><td colspan="2"><p>1.01</p></td><td colspan="2"><p>179</p></td><td colspan="2"><p>1.07</p></td><td colspan="2"><p>188</p></td><td colspan="2"><p>-10</p></td></tr><tr><td><p>2023</p></td><td><p>190</p></td><td><p>1.06</p></td><td><p>201</p></td><td colspan="2"><p>0.97</p></td><td colspan="2"><p>185</p></td><td colspan="2"><p>1.05</p></td><td colspan="2"><p>199</p></td><td colspan="2"><p>-14</p></td></tr><tr><td><p>2024</p></td><td><p>204</p></td><td><p>1.04</p></td><td><p>211</p></td><td colspan="2"><p>0.95</p></td><td colspan="2"><p>194</p></td><td colspan="2"><p>1.01</p></td><td colspan="2"><p>207</p></td><td colspan="2"><p>-13</p></td></tr><tr><td><p>2025</p></td><td><p>1’024</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>973</p></td><td colspan="2"><p>0.93</p></td><td colspan="2"><p>957</p></td><td colspan="2"><p>0.94</p></td><td colspan="2"><p>962</p></td><td colspan="2"><p>-5</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>7’209</strong></p></td><td><p><strong>1.22</strong></p></td><td><p><strong>8’816</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>1.16</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>8374</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>1.20</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>8’679</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>-305</strong></p></td></tr><tr><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td></tr><tr><td colspan="4"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung USD</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2005</p></td><td><p>14</p></td><td><p>1.51</p></td><td><p>22</p></td><td colspan="2"><p>1.20</p></td><td colspan="2"><p>17</p></td><td colspan="2"><p>1.41</p></td><td colspan="2"><p>20</p></td><td colspan="2"><p>-3</p></td></tr><tr><td><p>2006</p></td><td><p>23</p></td><td><p>1.20</p></td><td><p>28</p></td><td colspan="2"><p>1.25</p></td><td colspan="2"><p>29</p></td><td colspan="2"><p>1.03</p></td><td colspan="2"><p>24</p></td><td colspan="2"><p>5</p></td></tr><tr><td><p>2007</p></td><td><p>53</p></td><td><p>1.20</p></td><td><p>63</p></td><td colspan="2"><p>1.21</p></td><td colspan="2"><p>64</p></td><td colspan="2"><p>1.03</p></td><td colspan="2"><p>54</p></td><td colspan="2"><p>10</p></td></tr><tr><td><p>2008</p></td><td><p>96</p></td><td><p>1.19</p></td><td><p>114</p></td><td colspan="2"><p>1.10</p></td><td colspan="2"><p>105</p></td><td colspan="2"><p>1.03</p></td><td colspan="2"><p>99</p></td><td colspan="2"><p>7</p></td></tr><tr><td><p>2009</p></td><td><p>149</p></td><td><p>1.17</p></td><td><p>174</p></td><td colspan="2"><p>1.11</p></td><td colspan="2"><p>165</p></td><td colspan="2"><p>1.05</p></td><td colspan="2"><p>156</p></td><td colspan="2"><p>9</p></td></tr><tr><td><p>2010</p></td><td><p>246</p></td><td><p>1.14</p></td><td><p>282</p></td><td colspan="2"><p>1.03</p></td><td colspan="2"><p>254</p></td><td colspan="2"><p>1.07</p></td><td colspan="2"><p>265</p></td><td colspan="2"><p>-11</p></td></tr><tr><td><p>2011</p></td><td><p>341</p></td><td><p>1.10</p></td><td><p>377</p></td><td colspan="2"><p>0.93</p></td><td colspan="2"><p>318</p></td><td colspan="2"><p>1.06</p></td><td colspan="2"><p>361</p></td><td colspan="2"><p>-43</p></td></tr><tr><td><p>2012</p></td><td><p>438</p></td><td><p>1.06</p></td><td><p>463</p></td><td colspan="2"><p>0.94</p></td><td colspan="2"><p>413</p></td><td colspan="2"><p>1.02</p></td><td colspan="2"><p>445</p></td><td colspan="2"><p>-32</p></td></tr><tr><td><p>2013</p></td><td><p>450</p></td><td><p>1.01</p></td><td><p>457</p></td><td colspan="2"><p>0.93</p></td><td colspan="2"><p>417</p></td><td colspan="2"><p>0.98</p></td><td colspan="2"><p>441</p></td><td colspan="2"><p>-24</p></td></tr><tr><td><p>2014</p></td><td><p>393</p></td><td><p>0.97</p></td><td><p>383</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>356</p></td><td colspan="2"><p>0.92</p></td><td colspan="2"><p>362</p></td><td colspan="2"><p>-6</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>385</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>367</p></td><td colspan="2"><p>1.01</p></td><td colspan="2"><p>387</p></td><td colspan="2"><p>0.85</p></td><td colspan="2"><p>328</p></td><td colspan="2"><p>60</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>304</p></td><td><p>0.90</p></td><td><p>275</p></td><td colspan="2"><p>1.00</p></td><td colspan="2"><p>303</p></td><td colspan="2"><p>0.88</p></td><td colspan="2"><p>266</p></td><td colspan="2"><p>37</p></td></tr><tr><td><p>2017</p></td><td><p>226</p></td><td><p>0.94</p></td><td><p>212</p></td><td colspan="2"><p>1.00</p></td><td colspan="2"><p>226</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>204</p></td><td colspan="2"><p>22</p></td></tr><tr><td><p>2018</p></td><td><p>251</p></td><td><p>0.96</p></td><td><p>240</p></td><td colspan="2"><p>0.97</p></td><td colspan="2"><p>243</p></td><td colspan="2"><p>0.91</p></td><td colspan="2"><p>228</p></td><td colspan="2"><p>16</p></td></tr><tr><td><p>2019</p></td><td><p>233</p></td><td><p>0.96</p></td><td><p>224</p></td><td colspan="2"><p>0.99</p></td><td colspan="2"><p>229</p></td><td colspan="2"><p>0.91</p></td><td colspan="2"><p>212</p></td><td colspan="2"><p>17</p></td></tr><tr><td><p>2020</p></td><td><p>255</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>243</p></td><td colspan="2"><p>0.94</p></td><td colspan="2"><p>240</p></td><td colspan="2"><p>0.91</p></td><td colspan="2"><p>231</p></td><td colspan="2"><p>9</p></td></tr><tr><td><p>2021</p></td><td><p>276</p></td><td><p>0.92</p></td><td><p>255</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>248</p></td><td colspan="2"><p>0.89</p></td><td colspan="2"><p>245</p></td><td colspan="2"><p>3</p></td></tr><tr><td><p>2022</p></td><td><p>509</p></td><td><p>0.94</p></td><td><p>479</p></td><td colspan="2"><p>0.95</p></td><td colspan="2"><p>481</p></td><td colspan="2"><p>0.91</p></td><td colspan="2"><p>462</p></td><td colspan="2"><p>19</p></td></tr><tr><td><p>2023</p></td><td><p>666</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>631</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>601</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>600</p></td><td colspan="2"><p>1</p></td></tr><tr><td><p>2024</p></td><td><p>818</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>777</p></td><td colspan="2"><p>0.86</p></td><td colspan="2"><p>705</p></td><td colspan="2"><p>0.88</p></td><td colspan="2"><p>718</p></td><td colspan="2"><p>-13</p></td></tr><tr><td><p>2025</p></td><td><p>1’356</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>1’295</p></td><td colspan="2"><p>0.85</p></td><td colspan="2"><p>1’157</p></td><td colspan="2"><p>0.86</p></td><td colspan="2"><p>1’166</p></td><td colspan="2"><p>-8</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>7’483</strong></p></td><td><p><strong>0.98</strong></p></td><td><p><strong>7361</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>0.93</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>6’960</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>0.92</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>6’886</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>74</strong></p></td></tr><tr><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr></tbody></table><p><br></p><table><tbody><tr><td colspan="4"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung SEK</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2005</p></td><td><p>517</p></td><td><p>18.35</p></td><td><p>95</p></td><td><p>16.68</p></td><td><p>86</p></td><td><p>17.89</p></td><td><p>93</p></td><td><p>-6</p></td></tr><tr><td><p>2006</p></td><td><p>75</p></td><td><p>18.35</p></td><td><p>14</p></td><td><p>17.09</p></td><td><p>13</p></td><td><p>17.89</p></td><td><p>13</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2007</p></td><td><p>4</p></td><td><p>18.35</p></td><td><p>1</p></td><td><p>17.76</p></td><td><p>1</p></td><td><p>17.89</p></td><td><p>1</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>21</p></td><td><p>11.61</p></td><td><p>2</p></td><td><p>11.59</p></td><td><p>2</p></td><td><p>11.29</p></td><td><p>2</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>21</p></td><td><p>11.61</p></td><td><p>2</p></td><td><p>11.63</p></td><td><p>2</p></td><td><p>11.29</p></td><td><p>2</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2017</p></td><td><p>362</p></td><td><p>11.22</p></td><td><p>41</p></td><td><p>11.85</p></td><td><p>43</p></td><td><p>11.07</p></td><td><p>40</p></td><td><p>3</p></td></tr><tr><td><p>2018</p></td><td><p>36</p></td><td><p>11.57</p></td><td><p>4</p></td><td><p>11.18</p></td><td><p>4</p></td><td><p>11.27</p></td><td><p>4</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2019</p></td><td><p>82</p></td><td><p>11.41</p></td><td><p>9</p></td><td><p>10.60</p></td><td><p>9</p></td><td><p>11.18</p></td><td><p>9</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2020</p></td><td><p>821</p></td><td><p>10.46</p></td><td><p>86</p></td><td><p>10.60</p></td><td><p>87</p></td><td><p>10.35</p></td><td><p>85</p></td><td><p>2</p></td></tr><tr><td><p>2021</p></td><td><p>98</p></td><td><p>10.62</p></td><td><p>10</p></td><td><p>10.52</p></td><td><p>10</p></td><td><p>10.50</p></td><td><p>10</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2022</p></td><td><p>190</p></td><td><p>10.60</p></td><td><p>20</p></td><td><p>9.26</p></td><td><p>18</p></td><td><p>10.42</p></td><td><p>20</p></td><td><p>-2</p></td></tr><tr><td><p>2023</p></td><td><p>804</p></td><td><p>10.79</p></td><td><p>87</p></td><td><p>8.32</p></td><td><p>67</p></td><td><p>10.62</p></td><td><p>85</p></td><td><p>-19</p></td></tr><tr><td><p>2024</p></td><td><p>654</p></td><td><p>10.35</p></td><td><p>68</p></td><td><p>8.27</p></td><td><p>54</p></td><td><p>10.15</p></td><td><p>66</p></td><td><p>-12</p></td></tr><tr><td><p>2025</p></td><td><p>451</p></td><td><p>10.34</p></td><td><p>47</p></td><td><p>8.50</p></td><td><p>38</p></td><td><p>10.15</p></td><td><p>46</p></td><td><p>-7</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>4’137</strong></p></td><td><p><strong>11.75</strong></p></td><td><p><strong>486</strong></p></td><td><p><strong>10.51</strong></p></td><td><p><strong>435</strong></p></td><td><p><strong>11.54</strong></p></td><td><p><strong>477</strong></p></td><td><p><strong>-43</strong></p></td></tr><tr><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td></tr><tr><td colspan="5"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung NOK</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2009</p></td><td><p>8</p></td><td><p>17.31</p></td><td><p>1</p></td><td><p>17.87</p></td><td><p>1</p></td><td><p>16.88</p></td><td><p>1</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2010</p></td><td><p>49</p></td><td><p>17.31</p></td><td><p>9</p></td><td><p>16.64</p></td><td><p>8</p></td><td><p>16.88</p></td><td><p>8</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2011</p></td><td><p>104</p></td><td><p>17.31</p></td><td><p>18</p></td><td><p>16.07</p></td><td><p>17</p></td><td><p>16.88</p></td><td><p>18</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2012</p></td><td><p>83</p></td><td><p>17.31</p></td><td><p>14</p></td><td><p>16.14</p></td><td><p>13</p></td><td><p>16.88</p></td><td><p>14</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2013</p></td><td><p>59</p></td><td><p>14.51</p></td><td><p>9</p></td><td><p>14.59</p></td><td><p>9</p></td><td><p>14.17</p></td><td><p>8</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>53</p></td><td><p>14.51</p></td><td><p>8</p></td><td><p>11.73</p></td><td><p>6</p></td><td><p>14.17</p></td><td><p>8</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>84</p></td><td><p>14.51</p></td><td><p>12</p></td><td><p>11.73</p></td><td><p>10</p></td><td><p>14.17</p></td><td><p>12</p></td><td><p>-2</p></td></tr><tr><td><p>2019</p></td><td><p>70</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>8</p></td><td><p>10.81</p></td><td><p>8</p></td><td><p>10.57</p></td><td><p>7</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2020</p></td><td><p>2</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>0</p></td><td><p>10.23</p></td><td><p>0</p></td><td><p>10.57</p></td><td><p>0</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2021</p></td><td><p>58</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>6</p></td><td><p>10.25</p></td><td><p>6</p></td><td><p>10.54</p></td><td><p>6</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2022</p></td><td><p>92</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>10</p></td><td><p>9.78</p></td><td><p>9</p></td><td><p>10.54</p></td><td><p>10</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2023</p></td><td><p>12</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>1</p></td><td><p>8.38</p></td><td><p>1</p></td><td><p>10.54</p></td><td><p>1</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>674</strong></p></td><td><p><strong>14.27</strong></p></td><td><p><strong>96</strong></p></td><td><p><strong>13.08</strong></p></td><td><p><strong>88</strong></p></td><td><p><strong>13.90</strong></p></td><td><p><strong>94</strong></p></td><td><p><strong>-6</strong></p></td></tr><tr><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td></tr><tr><td colspan="4"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung GBP</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2011</p></td><td><p>17</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>24</p></td><td><p>1.45</p></td><td><p>25</p></td><td><p>1.39</p></td><td><p>24</p></td><td><p>1</p></td></tr><tr><td><p>2012</p></td><td><p>1</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>1</p></td><td><p>1.50</p></td><td><p>1</p></td><td><p>1.39</p></td><td><p>1</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2013</p></td><td><p>22</p></td><td><p>1.45</p></td><td><p>32</p></td><td><p>1.47</p></td><td><p>33</p></td><td><p>1.37</p></td><td><p>30</p></td><td><p>2</p></td></tr><tr><td><p>2014</p></td><td><p>21</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>30</p></td><td><p>1.51</p></td><td><p>32</p></td><td><p>1.40</p></td><td><p>29</p></td><td><p>2</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>22</p></td><td><p>1.46</p></td><td><p>32</p></td><td><p>1.48</p></td><td><p>33</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>32</p></td><td><p>1</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>11</p></td><td><p>1.47</p></td><td><p>16</p></td><td><p>1.33</p></td><td><p>14</p></td><td><p>1.45</p></td><td><p>16</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>94</strong></p></td><td><p><strong>1.45</strong></p></td><td><p><strong>136</strong></p></td><td><p><strong>1.46</strong></p></td><td><p><strong>137</strong></p></td><td><p><strong>1.40</strong></p></td><td><p><strong>132</strong></p></td><td><p><strong>5</strong></p></td></tr><tr><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td></tr><tr><td colspan="7"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung aggregiert über alle Währungen 2005-2025</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong>15’993</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong>16’268</strong></p></td><td><p><strong>-274</strong></p></td></tr></tbody></table><p> </p></span>
- <p>Bund trägt selbst das Risiko für Schäden an seinen Vermögenswerten und für die haftpflichtrechtlichen Folgen seiner Tätigkeit. Dieses Grundsatz ist in der FHV verankert.</p><p> </p><p>Die gleiche Verordnung macht eine erstaunliche Ausnahme: die Finanzverwaltung muss die Fremdwährungsrisiken abdecken. Die Absicherung ist in der Regel unmittelbar nach der Bewilligung des Verpflichtungskredites durch die Bundesversammlung vorzunehmen.</p><p> </p><p>In den letzten 40 Jahren hat der Schweizer Franken gegenüber anderen Währungen systematisch an Wert gewonnen. Es ist an der Zeit, die Kosten der Angst zu bewerten. Der Bundesrat wird gebeten, folgende Fragen zu beantworten:</p><p> </p><p>- Welche Käufe im Wert von über 50 Millionen Franken wurden seit Januar 2005 getätigt?</p><p>- Mittels Tabelle pro Kauf folgende Angaben zu machen: zuständiges Bundesamt, Gegenstand des Kaufs, Datum des Vertrags, Währung, Betrag in der Währung, Wechselkurs zum Zeitpunkt der Unterzeichnung, Datum des Devisenkaufs, Art des Kaufs (Kauf, Terminkauf, Optionen, Sonstiges), Zahlungsdaten und -beträge, Wechselkurs zum Zeitpunkt der Zahlung.</p>
- Der Preis der Angst
- State
-
Stellungnahme zum Vorstoss liegt vor
- Related Affairs
-
- Drafts
-
-
- Index
- 0
- Texts
-
- <span><p>Artikel 70a der Finanzhaushaltsverordnung (FHV; SR 611.01) sieht vor, dass Währungsrisiken aus Verpflichtungskrediten mit Zahlungen in Fremdwährungen abgesichert werden, wenn die Zahlungen den Gegenwert von 50 Millionen Franken übersteigen, ein Teil der Zahlungen auf die dem Kreditbeschluss folgenden Jahre fällt und die Höhe der jährlichen Zahlungen im Voraus feststeht oder geplant werden kann. Die Absicherung dieser sogenannten «Spezialgeschäfte» erfolgt in der Regel unmittelbar nach der Bewilligung des Verpflichtungskredites durch die Bundesversammlung. </p><p> </p><p>Seit dem Jahr 2005 wurden insgesamt 86 Spezialgeschäfte abgesichert. Die Spezialgeschäfte beruhen grösstenteils auf Verpflichtungskrediten aus den Bereichen Rüstungsbeschaffung (VBS), Entwicklungszusammenarbeit (SECO/DEZA) sowie Bildung und Forschung (SBFI). Von den 86 abgesicherten Spezialgeschäften wurden seit 2005 Zahlungen im Umfang von 7'209 Millionen Euro, 7'483 Millionen US-Dollar, 4'137 Millionen schwedischen Kronen, 674 Millionen norwegischen Kronen sowie 94 Millionen britischen Pfund ausgelöst. </p><p> </p><p>Bei der Absicherung von Währungsrisiken können Opportunitätsgewinne oder -kosten entstehen. Dabei handelt es sich nicht um Gewinne oder Kosten im Sinne einer Erfolgsrechnung, sondern um Gewinne oder Kosten, die hätten entstehen können, wäre keine Absicherung vorgenommen worden. Die EFV kann die in der Interpellation angefragten Datenpunkte nicht in der gewünschten Detailtiefe aufzeigen, verfügt jedoch über aggregierte Daten, um die Opportunitätskosten im Sinne der Interpellation zu berechnen. Die nachfolgenden Tabellen zeigen, aggregiert über sämtliche Spezialgeschäfte und pro Währung, die jährlich ausgelösten Zahlungen (Spalte «Betrag in FW»). Die Tabellen zeigen weiter die zum Absicherungszeitpunkt durchschnittlich erzielten Kassa-Kurse. Diese dienen den Verwaltungseinheiten über die gesamte Laufzeit der Spezialgeschäfte als Fixkurs (Spalte «Fixkurs»). Die für den Bund relevanten Beschaffungskosten (Spalte «Ø Beschaffungskurs») umfassen zusätzlich die erwirtschaftete Zinsdifferenz aus den Termingeschäften. Zur Ermittlung der Opportunitätsgewinne bzw. -kosten sind die Zahlungen zu den durchschnittlichen Tageskursen (Währungskurs zum Zeitpunkt der Zahlungsauslösung) mit den durchschnittlichen Beschaffungskursen zu vergleichen. </p><p> </p><p>Über den Zeitraum 2005 bis 2025 sind durch die Absicherung der Währungsrisiken aus Spezialgeschäften, aggregiert über alle Währungen, Opportunitätskosten im Umfang von rund 274 Millionen Franken bzw. 13 Millionen Franken pro Jahr entstanden. Ein Grossteil dieser Opportunitätskosten resultiert aus abgesicherten Fremdwährungszahlungen in Euro in den Jahren 2010 bis 2012. In dieser Phase verlor die europäische Währung gegenüber dem Schweizer Franken aufgrund der Eurokrise stark an Wert. In Relation zum Zahlungsvolumen über den genannten Zeitraum von total 15'993 Millionen Franken (zu Tageskursen) betragen die Opportunitätskosten rund 1,7 Prozent. Wäre auf eine Absicherung der Währungsrisiken aus Spezialgeschäften verzichtet worden, wären die Ausgaben des Bundes seit 2005 demnach jährlich im Durchschnitt um 13 Millionen Franken tiefer ausgefallen. Diesen Opportunitätskosten steht ein Nutzen für die Verwaltungseinheiten gegenüber in der Form höherer Planungssicherheit und der Vermeidung von Kreditüberschreitungen aufgrund von Wechselkursschwankungen. </p><p> </p><p>Abschliessend kann festgehalten werden, dass gemäss den untenstehenden Daten die strukturelle Aufwertung des Schweizer Frankens auch über längere Zeiträume durch die Zinsdifferenzen und dem damit erzielbaren Erfolg kompensiert wird. </p><p><br></p><table><tbody><tr><td colspan="5"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung EUR</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2005</p></td><td><p>172</p></td><td><p>1.51</p></td><td><p>259</p></td><td colspan="2"><p>1.55</p></td><td colspan="2"><p>266</p></td><td colspan="2"><p>1.51</p></td><td colspan="2"><p>259</p></td><td colspan="2"><p>8</p></td></tr><tr><td><p>2006</p></td><td><p>150</p></td><td><p>1.49</p></td><td><p>223</p></td><td colspan="2"><p>1.57</p></td><td colspan="2"><p>235</p></td><td colspan="2"><p>1.49</p></td><td colspan="2"><p>223</p></td><td colspan="2"><p>12</p></td></tr><tr><td><p>2007</p></td><td><p>150</p></td><td><p>1.54</p></td><td><p>231</p></td><td colspan="2"><p>1.65</p></td><td colspan="2"><p>249</p></td><td colspan="2"><p>1.52</p></td><td colspan="2"><p>229</p></td><td colspan="2"><p>20</p></td></tr><tr><td><p>2008</p></td><td><p>157</p></td><td><p>1.55</p></td><td><p>243</p></td><td colspan="2"><p>1.57</p></td><td colspan="2"><p>247</p></td><td colspan="2"><p>1.52</p></td><td colspan="2"><p>239</p></td><td colspan="2"><p>8</p></td></tr><tr><td><p>2009</p></td><td><p>286</p></td><td><p>1.56</p></td><td><p>446</p></td><td colspan="2"><p>1.52</p></td><td colspan="2"><p>434</p></td><td colspan="2"><p>1.53</p></td><td colspan="2"><p>438</p></td><td colspan="2"><p>-3</p></td></tr><tr><td><p>2010</p></td><td><p>310</p></td><td><p>1.56</p></td><td><p>482</p></td><td colspan="2"><p>1.32</p></td><td colspan="2"><p>409</p></td><td colspan="2"><p>1.53</p></td><td colspan="2"><p>474</p></td><td colspan="2"><p>-65</p></td></tr><tr><td><p>2011</p></td><td><p>394</p></td><td><p>1.52</p></td><td><p>599</p></td><td colspan="2"><p>1.21</p></td><td colspan="2"><p>477</p></td><td colspan="2"><p>1.49</p></td><td colspan="2"><p>588</p></td><td colspan="2"><p>-111</p></td></tr><tr><td><p>2012</p></td><td><p>407</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>582</p></td><td colspan="2"><p>1.20</p></td><td colspan="2"><p>490</p></td><td colspan="2"><p>1.40</p></td><td colspan="2"><p>571</p></td><td colspan="2"><p>-81</p></td></tr><tr><td><p>2013</p></td><td><p>472</p></td><td><p>1.42</p></td><td><p>668</p></td><td colspan="2"><p>1.24</p></td><td colspan="2"><p>584</p></td><td colspan="2"><p>1.39</p></td><td colspan="2"><p>655</p></td><td colspan="2"><p>-71</p></td></tr><tr><td><p>2014</p></td><td><p>219</p></td><td><p>1.25</p></td><td><p>274</p></td><td colspan="2"><p>1.21</p></td><td colspan="2"><p>265</p></td><td colspan="2"><p>1.20</p></td><td colspan="2"><p>264</p></td><td colspan="2"><p>1</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>258</p></td><td><p>1.22</p></td><td><p>314</p></td><td colspan="2"><p>1.06</p></td><td colspan="2"><p>274</p></td><td colspan="2"><p>1.18</p></td><td colspan="2"><p>304</p></td><td colspan="2"><p>-30</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>250</p></td><td><p>1.21</p></td><td><p>301</p></td><td colspan="2"><p>1.08</p></td><td colspan="2"><p>271</p></td><td colspan="2"><p>1.18</p></td><td colspan="2"><p>294</p></td><td colspan="2"><p>-23</p></td></tr><tr><td><p>2017</p></td><td><p>576</p></td><td><p>1.11</p></td><td><p>638</p></td><td colspan="2"><p>1.13</p></td><td colspan="2"><p>650</p></td><td colspan="2"><p>1.09</p></td><td colspan="2"><p>630</p></td><td colspan="2"><p>20</p></td></tr><tr><td><p>2018</p></td><td><p>554</p></td><td><p>1.10</p></td><td><p>611</p></td><td colspan="2"><p>1.15</p></td><td colspan="2"><p>635</p></td><td colspan="2"><p>1.09</p></td><td colspan="2"><p>604</p></td><td colspan="2"><p>30</p></td></tr><tr><td><p>2019</p></td><td><p>560</p></td><td><p>1.10</p></td><td><p>614</p></td><td colspan="2"><p>1.11</p></td><td colspan="2"><p>619</p></td><td colspan="2"><p>1.09</p></td><td colspan="2"><p>608</p></td><td colspan="2"><p>11</p></td></tr><tr><td><p>2020</p></td><td><p>466</p></td><td><p>1.07</p></td><td><p>499</p></td><td colspan="2"><p>1.07</p></td><td colspan="2"><p>500</p></td><td colspan="2"><p>1.06</p></td><td colspan="2"><p>492</p></td><td colspan="2"><p>7</p></td></tr><tr><td><p>2021</p></td><td><p>236</p></td><td><p>1.08</p></td><td><p>254</p></td><td colspan="2"><p>1.08</p></td><td colspan="2"><p>255</p></td><td colspan="2"><p>1.07</p></td><td colspan="2"><p>251</p></td><td colspan="2"><p>3</p></td></tr><tr><td><p>2022</p></td><td><p>176</p></td><td><p>1.08</p></td><td><p>190</p></td><td colspan="2"><p>1.01</p></td><td colspan="2"><p>179</p></td><td colspan="2"><p>1.07</p></td><td colspan="2"><p>188</p></td><td colspan="2"><p>-10</p></td></tr><tr><td><p>2023</p></td><td><p>190</p></td><td><p>1.06</p></td><td><p>201</p></td><td colspan="2"><p>0.97</p></td><td colspan="2"><p>185</p></td><td colspan="2"><p>1.05</p></td><td colspan="2"><p>199</p></td><td colspan="2"><p>-14</p></td></tr><tr><td><p>2024</p></td><td><p>204</p></td><td><p>1.04</p></td><td><p>211</p></td><td colspan="2"><p>0.95</p></td><td colspan="2"><p>194</p></td><td colspan="2"><p>1.01</p></td><td colspan="2"><p>207</p></td><td colspan="2"><p>-13</p></td></tr><tr><td><p>2025</p></td><td><p>1’024</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>973</p></td><td colspan="2"><p>0.93</p></td><td colspan="2"><p>957</p></td><td colspan="2"><p>0.94</p></td><td colspan="2"><p>962</p></td><td colspan="2"><p>-5</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>7’209</strong></p></td><td><p><strong>1.22</strong></p></td><td><p><strong>8’816</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>1.16</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>8374</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>1.20</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>8’679</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>-305</strong></p></td></tr><tr><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td><td colspan="2"><p> </p></td></tr><tr><td colspan="4"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung USD</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td><td colspan="2"><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2005</p></td><td><p>14</p></td><td><p>1.51</p></td><td><p>22</p></td><td colspan="2"><p>1.20</p></td><td colspan="2"><p>17</p></td><td colspan="2"><p>1.41</p></td><td colspan="2"><p>20</p></td><td colspan="2"><p>-3</p></td></tr><tr><td><p>2006</p></td><td><p>23</p></td><td><p>1.20</p></td><td><p>28</p></td><td colspan="2"><p>1.25</p></td><td colspan="2"><p>29</p></td><td colspan="2"><p>1.03</p></td><td colspan="2"><p>24</p></td><td colspan="2"><p>5</p></td></tr><tr><td><p>2007</p></td><td><p>53</p></td><td><p>1.20</p></td><td><p>63</p></td><td colspan="2"><p>1.21</p></td><td colspan="2"><p>64</p></td><td colspan="2"><p>1.03</p></td><td colspan="2"><p>54</p></td><td colspan="2"><p>10</p></td></tr><tr><td><p>2008</p></td><td><p>96</p></td><td><p>1.19</p></td><td><p>114</p></td><td colspan="2"><p>1.10</p></td><td colspan="2"><p>105</p></td><td colspan="2"><p>1.03</p></td><td colspan="2"><p>99</p></td><td colspan="2"><p>7</p></td></tr><tr><td><p>2009</p></td><td><p>149</p></td><td><p>1.17</p></td><td><p>174</p></td><td colspan="2"><p>1.11</p></td><td colspan="2"><p>165</p></td><td colspan="2"><p>1.05</p></td><td colspan="2"><p>156</p></td><td colspan="2"><p>9</p></td></tr><tr><td><p>2010</p></td><td><p>246</p></td><td><p>1.14</p></td><td><p>282</p></td><td colspan="2"><p>1.03</p></td><td colspan="2"><p>254</p></td><td colspan="2"><p>1.07</p></td><td colspan="2"><p>265</p></td><td colspan="2"><p>-11</p></td></tr><tr><td><p>2011</p></td><td><p>341</p></td><td><p>1.10</p></td><td><p>377</p></td><td colspan="2"><p>0.93</p></td><td colspan="2"><p>318</p></td><td colspan="2"><p>1.06</p></td><td colspan="2"><p>361</p></td><td colspan="2"><p>-43</p></td></tr><tr><td><p>2012</p></td><td><p>438</p></td><td><p>1.06</p></td><td><p>463</p></td><td colspan="2"><p>0.94</p></td><td colspan="2"><p>413</p></td><td colspan="2"><p>1.02</p></td><td colspan="2"><p>445</p></td><td colspan="2"><p>-32</p></td></tr><tr><td><p>2013</p></td><td><p>450</p></td><td><p>1.01</p></td><td><p>457</p></td><td colspan="2"><p>0.93</p></td><td colspan="2"><p>417</p></td><td colspan="2"><p>0.98</p></td><td colspan="2"><p>441</p></td><td colspan="2"><p>-24</p></td></tr><tr><td><p>2014</p></td><td><p>393</p></td><td><p>0.97</p></td><td><p>383</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>356</p></td><td colspan="2"><p>0.92</p></td><td colspan="2"><p>362</p></td><td colspan="2"><p>-6</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>385</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>367</p></td><td colspan="2"><p>1.01</p></td><td colspan="2"><p>387</p></td><td colspan="2"><p>0.85</p></td><td colspan="2"><p>328</p></td><td colspan="2"><p>60</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>304</p></td><td><p>0.90</p></td><td><p>275</p></td><td colspan="2"><p>1.00</p></td><td colspan="2"><p>303</p></td><td colspan="2"><p>0.88</p></td><td colspan="2"><p>266</p></td><td colspan="2"><p>37</p></td></tr><tr><td><p>2017</p></td><td><p>226</p></td><td><p>0.94</p></td><td><p>212</p></td><td colspan="2"><p>1.00</p></td><td colspan="2"><p>226</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>204</p></td><td colspan="2"><p>22</p></td></tr><tr><td><p>2018</p></td><td><p>251</p></td><td><p>0.96</p></td><td><p>240</p></td><td colspan="2"><p>0.97</p></td><td colspan="2"><p>243</p></td><td colspan="2"><p>0.91</p></td><td colspan="2"><p>228</p></td><td colspan="2"><p>16</p></td></tr><tr><td><p>2019</p></td><td><p>233</p></td><td><p>0.96</p></td><td><p>224</p></td><td colspan="2"><p>0.99</p></td><td colspan="2"><p>229</p></td><td colspan="2"><p>0.91</p></td><td colspan="2"><p>212</p></td><td colspan="2"><p>17</p></td></tr><tr><td><p>2020</p></td><td><p>255</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>243</p></td><td colspan="2"><p>0.94</p></td><td colspan="2"><p>240</p></td><td colspan="2"><p>0.91</p></td><td colspan="2"><p>231</p></td><td colspan="2"><p>9</p></td></tr><tr><td><p>2021</p></td><td><p>276</p></td><td><p>0.92</p></td><td><p>255</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>248</p></td><td colspan="2"><p>0.89</p></td><td colspan="2"><p>245</p></td><td colspan="2"><p>3</p></td></tr><tr><td><p>2022</p></td><td><p>509</p></td><td><p>0.94</p></td><td><p>479</p></td><td colspan="2"><p>0.95</p></td><td colspan="2"><p>481</p></td><td colspan="2"><p>0.91</p></td><td colspan="2"><p>462</p></td><td colspan="2"><p>19</p></td></tr><tr><td><p>2023</p></td><td><p>666</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>631</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>601</p></td><td colspan="2"><p>0.90</p></td><td colspan="2"><p>600</p></td><td colspan="2"><p>1</p></td></tr><tr><td><p>2024</p></td><td><p>818</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>777</p></td><td colspan="2"><p>0.86</p></td><td colspan="2"><p>705</p></td><td colspan="2"><p>0.88</p></td><td colspan="2"><p>718</p></td><td colspan="2"><p>-13</p></td></tr><tr><td><p>2025</p></td><td><p>1’356</p></td><td><p>0.95</p></td><td><p>1’295</p></td><td colspan="2"><p>0.85</p></td><td colspan="2"><p>1’157</p></td><td colspan="2"><p>0.86</p></td><td colspan="2"><p>1’166</p></td><td colspan="2"><p>-8</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>7’483</strong></p></td><td><p><strong>0.98</strong></p></td><td><p><strong>7361</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>0.93</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>6’960</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>0.92</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>6’886</strong></p></td><td colspan="2"><p><strong>74</strong></p></td></tr><tr><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr></tbody></table><p><br></p><table><tbody><tr><td colspan="4"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung SEK</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2005</p></td><td><p>517</p></td><td><p>18.35</p></td><td><p>95</p></td><td><p>16.68</p></td><td><p>86</p></td><td><p>17.89</p></td><td><p>93</p></td><td><p>-6</p></td></tr><tr><td><p>2006</p></td><td><p>75</p></td><td><p>18.35</p></td><td><p>14</p></td><td><p>17.09</p></td><td><p>13</p></td><td><p>17.89</p></td><td><p>13</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2007</p></td><td><p>4</p></td><td><p>18.35</p></td><td><p>1</p></td><td><p>17.76</p></td><td><p>1</p></td><td><p>17.89</p></td><td><p>1</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>21</p></td><td><p>11.61</p></td><td><p>2</p></td><td><p>11.59</p></td><td><p>2</p></td><td><p>11.29</p></td><td><p>2</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>21</p></td><td><p>11.61</p></td><td><p>2</p></td><td><p>11.63</p></td><td><p>2</p></td><td><p>11.29</p></td><td><p>2</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2017</p></td><td><p>362</p></td><td><p>11.22</p></td><td><p>41</p></td><td><p>11.85</p></td><td><p>43</p></td><td><p>11.07</p></td><td><p>40</p></td><td><p>3</p></td></tr><tr><td><p>2018</p></td><td><p>36</p></td><td><p>11.57</p></td><td><p>4</p></td><td><p>11.18</p></td><td><p>4</p></td><td><p>11.27</p></td><td><p>4</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2019</p></td><td><p>82</p></td><td><p>11.41</p></td><td><p>9</p></td><td><p>10.60</p></td><td><p>9</p></td><td><p>11.18</p></td><td><p>9</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2020</p></td><td><p>821</p></td><td><p>10.46</p></td><td><p>86</p></td><td><p>10.60</p></td><td><p>87</p></td><td><p>10.35</p></td><td><p>85</p></td><td><p>2</p></td></tr><tr><td><p>2021</p></td><td><p>98</p></td><td><p>10.62</p></td><td><p>10</p></td><td><p>10.52</p></td><td><p>10</p></td><td><p>10.50</p></td><td><p>10</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2022</p></td><td><p>190</p></td><td><p>10.60</p></td><td><p>20</p></td><td><p>9.26</p></td><td><p>18</p></td><td><p>10.42</p></td><td><p>20</p></td><td><p>-2</p></td></tr><tr><td><p>2023</p></td><td><p>804</p></td><td><p>10.79</p></td><td><p>87</p></td><td><p>8.32</p></td><td><p>67</p></td><td><p>10.62</p></td><td><p>85</p></td><td><p>-19</p></td></tr><tr><td><p>2024</p></td><td><p>654</p></td><td><p>10.35</p></td><td><p>68</p></td><td><p>8.27</p></td><td><p>54</p></td><td><p>10.15</p></td><td><p>66</p></td><td><p>-12</p></td></tr><tr><td><p>2025</p></td><td><p>451</p></td><td><p>10.34</p></td><td><p>47</p></td><td><p>8.50</p></td><td><p>38</p></td><td><p>10.15</p></td><td><p>46</p></td><td><p>-7</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>4’137</strong></p></td><td><p><strong>11.75</strong></p></td><td><p><strong>486</strong></p></td><td><p><strong>10.51</strong></p></td><td><p><strong>435</strong></p></td><td><p><strong>11.54</strong></p></td><td><p><strong>477</strong></p></td><td><p><strong>-43</strong></p></td></tr><tr><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td></tr><tr><td colspan="5"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung NOK</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2009</p></td><td><p>8</p></td><td><p>17.31</p></td><td><p>1</p></td><td><p>17.87</p></td><td><p>1</p></td><td><p>16.88</p></td><td><p>1</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2010</p></td><td><p>49</p></td><td><p>17.31</p></td><td><p>9</p></td><td><p>16.64</p></td><td><p>8</p></td><td><p>16.88</p></td><td><p>8</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2011</p></td><td><p>104</p></td><td><p>17.31</p></td><td><p>18</p></td><td><p>16.07</p></td><td><p>17</p></td><td><p>16.88</p></td><td><p>18</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2012</p></td><td><p>83</p></td><td><p>17.31</p></td><td><p>14</p></td><td><p>16.14</p></td><td><p>13</p></td><td><p>16.88</p></td><td><p>14</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2013</p></td><td><p>59</p></td><td><p>14.51</p></td><td><p>9</p></td><td><p>14.59</p></td><td><p>9</p></td><td><p>14.17</p></td><td><p>8</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>53</p></td><td><p>14.51</p></td><td><p>8</p></td><td><p>11.73</p></td><td><p>6</p></td><td><p>14.17</p></td><td><p>8</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>84</p></td><td><p>14.51</p></td><td><p>12</p></td><td><p>11.73</p></td><td><p>10</p></td><td><p>14.17</p></td><td><p>12</p></td><td><p>-2</p></td></tr><tr><td><p>2019</p></td><td><p>70</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>8</p></td><td><p>10.81</p></td><td><p>8</p></td><td><p>10.57</p></td><td><p>7</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2020</p></td><td><p>2</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>0</p></td><td><p>10.23</p></td><td><p>0</p></td><td><p>10.57</p></td><td><p>0</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2021</p></td><td><p>58</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>6</p></td><td><p>10.25</p></td><td><p>6</p></td><td><p>10.54</p></td><td><p>6</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2022</p></td><td><p>92</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>10</p></td><td><p>9.78</p></td><td><p>9</p></td><td><p>10.54</p></td><td><p>10</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p>2023</p></td><td><p>12</p></td><td><p>10.87</p></td><td><p>1</p></td><td><p>8.38</p></td><td><p>1</p></td><td><p>10.54</p></td><td><p>1</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>674</strong></p></td><td><p><strong>14.27</strong></p></td><td><p><strong>96</strong></p></td><td><p><strong>13.08</strong></p></td><td><p><strong>88</strong></p></td><td><p><strong>13.90</strong></p></td><td><p><strong>94</strong></p></td><td><p><strong>-6</strong></p></td></tr><tr><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td></tr><tr><td colspan="4"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung GBP</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p>2011</p></td><td><p>17</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>24</p></td><td><p>1.45</p></td><td><p>25</p></td><td><p>1.39</p></td><td><p>24</p></td><td><p>1</p></td></tr><tr><td><p>2012</p></td><td><p>1</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>1</p></td><td><p>1.50</p></td><td><p>1</p></td><td><p>1.39</p></td><td><p>1</p></td><td><p>0</p></td></tr><tr><td><p>2013</p></td><td><p>22</p></td><td><p>1.45</p></td><td><p>32</p></td><td><p>1.47</p></td><td><p>33</p></td><td><p>1.37</p></td><td><p>30</p></td><td><p>2</p></td></tr><tr><td><p>2014</p></td><td><p>21</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>30</p></td><td><p>1.51</p></td><td><p>32</p></td><td><p>1.40</p></td><td><p>29</p></td><td><p>2</p></td></tr><tr><td><p>2015</p></td><td><p>22</p></td><td><p>1.46</p></td><td><p>32</p></td><td><p>1.48</p></td><td><p>33</p></td><td><p>1.43</p></td><td><p>32</p></td><td><p>1</p></td></tr><tr><td><p>2016</p></td><td><p>11</p></td><td><p>1.47</p></td><td><p>16</p></td><td><p>1.33</p></td><td><p>14</p></td><td><p>1.45</p></td><td><p>16</p></td><td><p>-1</p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong>94</strong></p></td><td><p><strong>1.45</strong></p></td><td><p><strong>136</strong></p></td><td><p><strong>1.46</strong></p></td><td><p><strong>137</strong></p></td><td><p><strong>1.40</strong></p></td><td><p><strong>132</strong></p></td><td><p><strong>5</strong></p></td></tr><tr><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td><td><p> </p></td></tr><tr><td colspan="7"><p><strong>Übersicht Währungsabsicherung aggregiert über alle Währungen 2005-2025</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Jahr</strong></p></td><td><p><strong>Betrag </strong><br><strong>in Mio. FW</strong></p></td><td><p><strong>Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in </strong><br><strong>Mio. CHF Fixkurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Tages-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in</strong><br><strong>Mio. CHF Tageskurs</strong></p></td><td><p><strong>Ø Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Betrag in Mio. CHF</strong><br><strong>Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs</strong></p></td><td><p><strong>Δ Tages- zu Beschaffungs-</strong><br><strong>kurs in Mio. CHF</strong></p></td></tr><tr><td><p><strong>Total</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong>15’993</strong></p></td><td><p><strong> </strong></p></td><td><p><strong>16’268</strong></p></td><td><p><strong>-274</strong></p></td></tr></tbody></table><p> </p></span>
- <p>Bund trägt selbst das Risiko für Schäden an seinen Vermögenswerten und für die haftpflichtrechtlichen Folgen seiner Tätigkeit. Dieses Grundsatz ist in der FHV verankert.</p><p> </p><p>Die gleiche Verordnung macht eine erstaunliche Ausnahme: die Finanzverwaltung muss die Fremdwährungsrisiken abdecken. Die Absicherung ist in der Regel unmittelbar nach der Bewilligung des Verpflichtungskredites durch die Bundesversammlung vorzunehmen.</p><p> </p><p>In den letzten 40 Jahren hat der Schweizer Franken gegenüber anderen Währungen systematisch an Wert gewonnen. Es ist an der Zeit, die Kosten der Angst zu bewerten. Der Bundesrat wird gebeten, folgende Fragen zu beantworten:</p><p> </p><p>- Welche Käufe im Wert von über 50 Millionen Franken wurden seit Januar 2005 getätigt?</p><p>- Mittels Tabelle pro Kauf folgende Angaben zu machen: zuständiges Bundesamt, Gegenstand des Kaufs, Datum des Vertrags, Währung, Betrag in der Währung, Wechselkurs zum Zeitpunkt der Unterzeichnung, Datum des Devisenkaufs, Art des Kaufs (Kauf, Terminkauf, Optionen, Sonstiges), Zahlungsdaten und -beträge, Wechselkurs zum Zeitpunkt der Zahlung.</p>
- Der Preis der Angst
Back to List